۱ سپتامبر ۲۰۲۶ – بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ که دارای قند خون بالا، وزن پایین بدن یا سابقه کتوآسیدوز هستند، هنگام درمان با داروهای موسوم به «مهارکنندههای SGLT2»، در معرض خطر بالاتر ابتلا به این وضعیت جدی قرار دارند. مطالعهای به سرپرستی پژوهشگران موسسه کارولینسکا نشان داد که این خطر در تمام طول دوره درمان نیز پابرجا باقی میماند.
مهارکنندههای SGLT2دستهای از داروها هستند که برای درمان دیابت نوع ۲ استفاده میشوند و میتوانند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و کلیوی را نیز کاهش دهند. در عین حال، این داروها با افزایش خطر کتوآسیدوز همراه هستند؛ کتوآسیدوز وضعیتی نادر اما جدی است که در آن، کمبود انسولین باعث میشود بدن مقادیر زیادی «کتون» تولید کند. این اتفاق میتواند تعادل اسیدی-باز بدن را مختل کرده و در بدترین حالت، تهدیدکننده حیات باشد.
در این مطالعهٔ جدید که در مجله The Lancet Diabetes& Endocrinology منتشر شده است، پژوهشگران دادههای ثبت ملی سلامت در کشورهای سوئد، دانمارک و نروژ را تحلیل کردند. این تحقیق شامل بیش از ۲۸۰,۰۰۰ بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ بود که با مهارکنندههای SGLT2 تحت درمان بودند. محققان میزان وقوع کتوآسیدوز و عواملی را که با افزایش خطر مرتبط بودند، بررسی کردند.
عفونت، محرک اصلی است
نتایج نشان داد که خطر ابتلا بهویژه در بیمارانی که سابقه قبلی کتوآسیدوز داشتند، قند خون بالایی داشتند، وزن بدنشان کم بود یا نشانههای سوءتغذیه داشتند، بسیار بالا بود. همچنین، دورههای قبلی افت قند خون (هیپوگلیسمی) نیز با افزایش خطر مرتبط بود. پژوهشگران دریافتند که «عفونت»، رایجترین عاملی است که باعث تحریک یا وقوع کتوآسیدوز میشود.
سایر شرایط حاد مانند اختلال عملکرد کلیه، سکته مغزی و جراحیهای بزرگ نیز در میان بیماران آسیبدیده شایعتر بود. مطالعات قبلی عمدتاً خطر را در مراحل اولیه درمان بررسی میکردند، اما این مطالعهٔ جدید نشان داد که اگرچه خطر در چند ماه اول بسیار بالاست، اما در تمام مدتی که بیمار دارو را مصرف میکند، همچنان بالاتر باقی میماند.
ارائه حمایت بهتر از سوی پزشکان
پروفسور پیتر اوئدا، استادیار بخش پزشکی در موسسه کارولینسکا، گفت: «مهارکنندههای SGLT2برای بسیاری از بیماران مزایای پزشکی دارند. یافتههای ما عمدتاً با هدف اجتناب از درمان نیست، بلکه هدف ما بهبود توانایی شناسایی بیماران پرخطر و استفاده ایمنتر از این داروها است.»
پژوهشگران امیدوارند که این یافتهها، پزشکان را در تصمیمگیریهای درمانی بهتر یاری داده و کمک کند تا اطمینان حاصل شود که بیماران توصیههای شفافتری دریافت میکنند؛ برای مثال، بدانند چه زمانی باید مصرف دارو را به طور موقت (مثلاً هنگام بیماریهای حاد یا قبل از جراحی) متوقف کنند. گام بعدی، مطالعه دقیقتر بیمارانی است که در حین درمان دچار کتوآسیدوز میشوند و بررسی سایر عوارض جانبی نادر اما جدی داروهای مدرن دیابت.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20260901/Certain-diabetes-patients-face-higher-ketoacidosis-risk-with-SGLT2-drugs.aspx